Su ve elektrik bir araya geldiğinde vücut direnci düşer ve aynı gerilim çok daha tehlikeli hâle gelir. Bu yüzden uluslararası elektrik tesisat standartları, banyo ve havuz gibi ıslak alanlarda insana en yakın bölgelerde yalnız çok düşük gerilime (SELV) izin verir. 220V ile çalışan neon ve şerit LED’ler bu bölgelerde kullanılamaz.
Bölgeler ve izin verilen gerilim
IEC 60364-7-701 (banyolar) ve IEC 60364-7-702 (yüzme havuzları) ıslak alanı bölgelere ayırır. Özetle:
| Bölge | İzin verilen | 12V DC | 24V DC | 48V DC | 220V |
|---|---|---|---|---|---|
| Banyo, bölge 0 (küvet ve duş teknesinin içi) | SELV, en çok 30V DC, en az IPX7 | Uygun | Uygun | Uygun değil | Uygun değil |
| Banyo, bölge 1 (küvet ve duşun üstü) | SELV/PELV, en çok 60V DC | Uygun | Uygun | Uygun | Ayrı kurallara bağlı |
| Havuz, bölge 0 ve 1 (havuzun içi ve kenarı) | SELV, en çok 30V DC | Uygun | Uygun | Uygun değil | Uygun değil |
Tüm bu bölgelerde güç kaynağı (adaptör) bölgelerin dışına konmalıdır. Bölge ölçüleri ve ayrıntılar ülkenin tesisat yönetmeliğine göre değişebilir. Projeyi bir elektrik mühendisi ya da yetkili elektrikçi onaylamalıdır.
IP sınıfı ayrı bir konudur
Gerilim çarpılma riskini belirler; IP sınıfı ise suyun ürüne girip girmeyeceğini. İkisi birlikte değerlendirilir.
- DR.FLEX neon LED’ler IP67’dir: toz geçirmez, kısa süreli suya batmaya dayanıklıdır.
- Sürekli su altında (havuz içinde, fıskiyede) kullanım için uygun değildir.
- Havuz kenarı, teras, duş nişi ve bahçe gibi suya maruz kalan ama su altında kalmayan yerlerde kullanılır.
Ayrıntı: IP67 nedir? Dış mekânda neon LED
Dış mekânda neden düşük gerilim?
Cephe, bahçe ve peyzajda ürün yağmur, güneş, buz ve mekanik darbeyle karşılaşır. 220V üründe kılıf zamanla hasar görürse şebeke gerilimi açığa çıkar; bu nedenle 220V ürün kılavuzları, yalıtımı hasarlı ürünün kullanılmamasını ve ürünün insanların erişemeyeceği yere monte edilmesini ister.
12V ve 24V DC üründe hat üzerindeki gerilim zaten çok düşüktür. Hasar yine onarılmalıdır, ama hattın kendisi şebeke gerilimi taşımaz. Şebekeye bağlanan tek parça, kuru ve korunaklı bir yere konan adaptördür. Dış mekânda IP66 dış mekân trafosu kullanılabilir.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Adaptörü ıslak bölgenin dışına koyun. Kuru bir dolap, asma tavan ya da teknik oda uygundur.
- Kablo eklerini kuru yerde yapın ya da su geçirmez ek kullanın. Uç kapakları silikonla kapatın.
- Havuz ve banyo iç bölgelerinde 12V veya 24V seçin. 48V şerit LED bu bölgeler için değildir.
- Doğru adaptör gücü seçin: toplam metre × metre başına güç, üstüne %20 pay. Adaptör hesaplayıcı
Kısaca
Islak alanda güvenlik, gerilimin düşüklüğüyle sağlanır. Havuz ve banyonun iç bölgelerinde 30V DC sınırı vardır: 12V ve 24V DC neon LED uygundur, 220V ürün kullanılamaz.
Karşılaştırmanın tamamı: 220V neon LED mi, 12V/24V DC neon LED mi?
Kaynaklar
- IEC 60364-7-701 (banyolar), BS 7671 bölüm 701 özeti: SELECT, Bath or Shower kılavuzu
- IEC 60364-7-702 (yüzme havuzları), BS 7671 bölüm 702 özeti: Professional Electrician
- IEC 61140 ve IEC 60364-4-41: çok düşük gerilim (ELV) ve SELV tanımları. IEC 60364-4-41 örnek sayfalar
- 220V ürünlerin montaj uyarıları: piyasadaki 220V neon ve şerit LED ürünlerinin kurulum kılavuzları.